ایسی محصّل، «تسوجی»؛ حاج شیخ علی – آیت الله.
آیت الله حاج شیخ علی ایسی محصّل «تسوجی» فرزند یوسف در سال ۱۲۸۰ شمسی در تسوج: {تسوج شهری در شمال دریاچه ارومیه و در غرب استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش تسوج از توابع شهرستان شبستر است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ بالغ بر ۷,۵۲۲ نفر بودهاست.} دیده به جان گشود.
او از کودکی علاقه و استعداد خاصی در فراگیری علوم اسلامی داشت، که پس از فرا گرفتن مقدمات ادبیات و سطح در محضر اساتید در تسوج و شبستر در اندک زمانی، استادی فاضل گردید. سپس جهت تکمیل علوم حوزوی، عازم مشهد مقدس گردیدو مدت ده سال درآن شهر به تکمیل فقه، اصول، کلام و فلسفه پرداخت و پس از آن به دعوت اهالی خوی به آن شهر عزیمت و مدتی در آن شهر منشأ فیض و افاضه بوده و به تدریس و تربیت شاگردانی دست زد. در یکی از مساجد خوی {مسجد شاه- مسجد جامع امام خمینی فعلی} که خود بانی آن بود اقامه ی نماز می نمود و هم اکنون نیز نام وی در آن مسجد زبان زد مردم است. پس از آن {حدود سال ۱۳۳۰ شمسی} به نجف اشرف جهت کسب علوم روانه گردید و در آن مدینه العلم حدود ۲۰ سال اقامت نمود و از آیات عظام مانند: آیت الله حکیم و آیت الله خوئی و سایر اساتید بهرها برده و به مقام شامخ علمی رسید و شاگردانی را تربیت نمود که در ایران و پاکستان و هندوستان از علماء نامدار بشمار میروند.
وی علاوه برآن آثاری چند از خود به یادگارگذاشته است؛ از جمله:
۱- کتاب در توحید (اثبات خداوند و ردّ مادیون)
۲- کتابی در نبوت(اثبات حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم)
۳- کتاب رد امامت (اثبات خلافت حضرت علی علیه السلام)
باری! او در علوم مثبت نجوم ، هیئت، ریاضیات و علوم غریبه نیز وارد بوده است.
آیت الله ایسی محصّل «تسوجی» در سال ۱۳۵۰شمسی از نجف اشرف مراجعت و در مشهد مقدس رضوی رحل اقامت افکند و سرانجام به حکم آیه شریفه ی «کُلُّ مَنْ عَلَیْهَا فَانٍ» به سال ۱۳۵۹ شمسی دعوت حق را لبیک گفته به دیار باقی شتافت و در جوار حضرت امام رضا (ع) به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی.
منبع: صفحات پایانی کتاب بوستان ولایت – درمدح چهارده معصوم (ع). و هم چنین مصاحبه نگارنده با فرزند ارشد مرحوم جناب حاج حسین ایسی محصل «تسوجی».
مهدی قربانی «انیس الکتاب»
محرم الحرام ۱۴۴۴ هجری قمری
۱۲/مرداد /۱۴۰۱ شمسی