هوالقادرالمتعال
اوج خشکسالی در ایران در سال ۱۴۰۴
چنان قَحط سالی شد اندر دمشق که یاران فراموش کردند عشق
چنان آسمان بر زمین شد بَخیل که لب تَر نکردند، زرع و نَخیل
« سعدی علیه الرحمه »
به حکایت تاریخ و اسناد و شواهد موجود؛ ایران در دوره قاجار شاهد دو قحطی بزرگ در تاریخ ایران بوده است.
اولین قحطی بزرگ طی سالهای ۱۲۵۰–۱۲۴۹ هجری شمسی (۱۲۸۸–۱۲۸۷ هجری قمری) (۱۸۷۰ تا ۱۸۷۱ میلادی) باعث تلفات جانی فراوانی در ایران گردید. برطبق برآوردها حدود یک دهم جمعیت ایران در این سالها از گرسنگی مردند.
و دومین قحطی بزرگ ۱۲۹۸–۱۲۹۶ هجری شمسی (۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹ میلادی) قحطی بزرگی بود که تلفات جانی فراوانی را در ایران سبب شد در این قحطی علاوه بر بیکفایتی شاهان قاجار دولت انگلیس متهم به نسلکشی میباشد. از دیدگاه مجد در این قحطی حدود ۴۰٪ (در برخی دیگر از منابع ۲۵ درصد) از جمعیت ایران بهدلیل گرسنگی و سوءتغذیه و بیماریهای ناشی از آن جان باختند. ۱
و امّا؛ میدانیم که بیشتر نواحی ایران دارای آب و هوای خشک و نیمه خشک اند.به طورکلی ۵/۳۵ درصد از نواحی ایران بیش ازحد خشک و ۲/۲۹ درصد خشک و ۱/۲۰ درصد نیمه خشک و ۵ درصدمدیترانه و بقیه نواحی مرطوب و نیمه مرطوب اند.
از طرفی، حدود بیست سال است ایران با پدیده ی خشکسالی روبروست، علاوه برآن تحریم های خارجی طی بیست سال گذشته موجب شده تا برنامههای توسعهی زیرساختهای تامین و ذخیره سازی منابع آبی و…. بصورت نیمه تعطیل و یا رکود کامل مواجه شود.
مزید برآن چه اشاره شد؛ کثرت جمعیت و عدم مصرف بهینه و صرفه جویی از طرف مصرف کنندگان و رویههای نادرست در مصرف آب کشاورزی و صنایع تولیدی و صنعتی همه و همه باعث گردیده برای اولین سال اکثریت سدهای کشور کاملاً خشک و یا با حداقل ۵% آب روبرو شوند.
باری!
قراین و شواهد فلکی در سال ۱۴۰۴ خورشیدی از یک سو و از طرفی تحدیدها و تهدیدهای خارجی برکشورعزیزمان حاکی از آن است که سالی بسیار سخت همراه با مرگ و میر و احتمالاً قحطی پیش رو داشته باشیم.
امیدوارم با یاری و استعانت از حق تعالی و تدبیر درست و بموقع دولتمردان دلسوز، این پدیده را مردم عزیز، فهیم و نجیب کشور عزیزمان باهم دلی و استفاده بهینه از منابع آبی و… آن را با کمترین خسارت به مال و جان خود پشت سرگذاشته و تعالی کشور را رقم بزنند. ان شاالله تعالی
مهدی قربانی «انیس الکتاب»
دوم فروردین ماه ۱۴۰۴ خورشیدی
—————–
۱- « نگاهی به جنایات انگلیس در ایران؛ از قحطی و غارت تا کودتا». مشرق نیوز. ۳۰ تیر ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۰ فروردین ۱۴۰۲.